ABŞ-ın ən böyük maliyyə nəhənglərindən biri olan Wells Fargo, qızıl investorları üçün tarixi bir hesabat yayımlayıb.
FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verir ki, bankın analitikləri bildirirlər ki, qızıl qiymətləri hazırda təsadüfi bir artım deyil, onilliklər boyu davam edəcək yeni bir "Super Dövr" (Supercycle) mərhələsinə qədəm qoyub.
"8000 dollar model"i nədir?
Wells Fargo-nun mütəxəssisləri bildirir ki, qızıl üçün "8000 dollar" proqnozu sadə bir ehtimal deyil, keçmiş iqtisadi dövrlərin riyazi müqayisəsinə əsaslanır. Bankın real aktivlər üzrə baş strateqi Con LaForj qeyd edir ki, qızılın tarixində iki böyük yüksəliş dalğası olub:
1. 1970–1980 dövrü: Qiymətlər təxminən 8 dəfə artdı.
2. 1999–2011 dövrü: Qiymətlər yenidən təxminən 8 dəfə artdı.
Analitiklər cari dövrün "dib nöqtəsi" olaraq 2015-ci ildəki 1050 dollar səviyyəsini götürürlər. Əgər tarix təkrar olunarsa və qızıl yenidən 8 qatlıq bir artım nümayiş etdirərsə, bu, qızılın unsiyasının qiymətinin 8000–8400 dollar aralığına yüksəlməsi deməkdir.
Qızılı bahalaşdıran 3 səbəb
Hesabatda qızılın bahalaşmasının davam edəcəyi üç əsas amillə izah edilir:
Təklif Çatışmazlığı – hasilat problemləri: Yeni qızıl yataqlarının tapılması prosesi rekord dərəcədə azalıb. İndi mövcud olan qızıl mədənlərində isə xərcləri artır və yerin altından qızıl çıxarmaq getdikcə çətinləşir. Bazar tələbi artarkən, təklifin sabit qalması qiyməti yuxarı itələyir.
Mərkəzi Bankların "Qızıla hücumu": Xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrin mərkəzi bankları (Çin, Hindistan, Türkiyə və s.) dollar asılılığını azaltmaq üçün kütləvi şəkildə qızıl yığırlar. Bu, bazarda daimi və güclü bir alıcı bazası yaradır.
Qlobal borc və inflyasiya qorxusu: Dünyada dövlət borclarının idarəolunmaz həddə çatması investorları kağız pullara qarşı ehtiyatlı olmağa və "əsl dəyər" olan qızıla yönəlməyə məcbur edir.
Yaxın dövrlərdə gözlənilən yeniliklər
Wells Fargo uzunmüddətli 8000 dollar hədəfi ilə bağlı proqnozlarını dəyişib. Bank 2025-ci ilin sonu üçün 3000 dollar həddini artıq "minimal hədəf" kimi görür. Hesabatda vurğulanır ki, qızılın orta illik gəlirliliyi (20%) artıq bir çox səhm bazarlarını geridə qoymağa başlayıb.
Bununla yanaşı, investorlara xəbərdarlıq edir ki, bu yüksəliş yolu düz xətt üzrə olmayacaq. Arada kəskin qiymət enişləri və korreksiyalar baş verə bilər, lakin Wells Fargo bu enişləri "satış fürsəti" deyil, "alış fürsəti" kimi qiymətləndirməyi tövsiyə edir. Çünki "Super Dövr" bir dəfə başladısa, onun qarşısını almaq illərlə mümkün olmur.
Başqa sözlə, «Wells Fargo»nun fikrincə, biz hazırda qızılın tarixdəki ən böyük bahalaşma dalğalarından birinin hələ başlanğıc mərhələsindəyik.
