İlin son günləri və yeni ilin ilk həftəsi qlobal maliyyə bazarları üçün gözlənildiyindən daha gərgin keçdi. Milad və Yeni il tətilləri səbəbilə likvidliyin zəif olduğu bu dövrdə geosiyasi hadisələrin təsiri daha kəskin hiss olundu. Xüsusilə ABŞ-ın Venesuela prezidenti və onun xanımını saxlaması (həbs etməsi) xəbəri qlobal risk alqısını kəskin şəkildə artırdı və dünya birjalarında, ABŞ dollarında və qızıl bazarında ciddi dalğalanmalara səbəb oldu.
ABŞ–Venesuela: siyasi həbs və enerji bazarlarına şok təsir
ABŞ tərəfindən Venesuela prezidentinin və həyat yoldaşının saxlanılması Vaşinqton–Karakas münasibətlərində yeni və daha sərt mərhələnin başladığını göstərdi. Bu hadisə yalnız diplomatik deyil, eyni zamanda enerji bazarları baxımından da ciddi risk faktoru kimi qiymətləndirildi.
Venesuela dünyanın ən böyük sübut olunmuş neft ehtiyatlarına malik ölkələrdən biri olduğu üçün bu ölkə ilə bağlı hər bir siyasi eskalasiya qlobal enerji qiymətlərinə birbaşa təsir potensialı daşıyır. İnvestorlar ABŞ-ın bu addımından sonra sanksiyaların daha da sərtləşdirilə biləcəyi və Venesuela neftinin qlobal bazarlara çıxışının tamamilə məhdudlaşdırıla biləcəyi ehtimalını qiymətləməyə başladılar. Bu isə riskdən qaçış davranışını gücləndirdi.
ABŞ–Çin münasibətləri: struktur risklər davam edir
Eyni dövrdə ABŞ–Çin xəttində də gərginlik azalmadı. Texnologiya sektoruna yönəlik məhdudiyyətlər, yarımkeçirici istehsalı və ticarət balansı ilə bağlı qarşılıqlı ittihamlar qlobal ticarət perspektivlərinə mənfi təsir göstərdi. ABŞ–Çin münasibətlərindəki bu davamlı gərginlik, ABŞ–Venesuela böhranı ilə üst-üstə düşərək bazarlarda geosiyasi risklərin kumulyativ təsirini artırdı.
Qlobal makro fon: zəif likvidlik, yüksək həssaslıq
29 dekabr – 4 yanvar dövründə əsas makroiqtisadi göstəricilərin sayı məhdud idi. Bu səbəbdən bazarlar yeni statistik məlumatlardan çox, mövcud geosiyasi xəbərlərə və Federal Ehtiyatlar Sisteminin 2026-cı il üzrə faiz siyasəti ilə bağlı gözləntilərə fokuslandı. Zəif likvidlik şəraitində hətta tək bir siyasi xəbər belə qiymətlərdə kəskin hərəkətlər yaratdı.
ABŞ dolları: təhlükəsiz limanla struktur zəiflik arasında
Bu dövrdə ABŞ dolları ziddiyyətli davranış sərgilədi. Bir tərəfdən, geosiyasi eskalasiya dolların klassik “təhlükəsiz liman” funksiyasını aktivləşdirdi və qısa müddətli tələbi artırdı. Digər tərəfdən isə 2026-cı ildə Fed-in faizləri endirə biləcəyi ehtimalları dolların uzunmüddətli perspektivdə zəif qalmasına səbəb oldu.
Nəticədə dollar indeksi kəskin yüksəliş trendi formalaşdıra bilmədi və daha çox dalğalı, qeyri-sabit hərəkətlərlə yadda qaldı.
Cari həftə ərzində Amerikada açıqlanacaq əmək bazarı, xüsusilə də NFP hesabatı investorların diqqət mərkəzində olacaq əsas xəbərlərdir.
Həmçinin, Avrozonada və Almaniyada açıqlanacaq İstehlak Qiymətləri İndeksi (CPİ) göstəriciləri, Amerikada, İngiltərədə, Avrozonada, Almaniyada dərc olunacaq xidmət sektorunda və kompozit Biznes Aktivliyi İndeksi (PMİ) rəqəmləri tendensiyaların formalaşmasına ciddi təsir edə bilər.
EUR
Ötən həftəyə 1.17630 həddində başlayan EURUSD məzənnəsi 1.17890 səviyyəsinə qədər bahalaşıb. Lakin, həftənin sonuna doğru qiymət geriləyib və həftəni 1.17180 səviyyəsində tamamlayıb.
Hazırda 1.16760 hədlərində ticarət olunan məzənnədə ayılar” qiyməti 1.17000 həddin altında qoruyub saxlaya bilsələr, eniş tendensiyası davam edə bilər.
Avrozonada və Almaniyada açıqlanacaq CPİ və PMİ rəqəmləri avronun birjalardakı qiymətlərinə ciddi təsir edə bilər.
GBP
Keçən həftyə 1.34930 həddində başlayıb, 1.35300 hədlərinə kimi bahalaşan GBPUSD məzənnəsi ötən həftənin sonuna doğru bir qədər geriləyərək həftəni 1.34560 səviyyəsində tamamladı. 1.34180 hədlərində ticarət olunan paritetin qiyməti 1.33900 həddinin altın düşsə və burada qalsa, eniş tendensiyası daha kəskin xarakter ala bilər.
XAUUSD
Qızıl bu dövrün ən güclü performans göstərən aktivlərindən biri oldu. ABŞ-ın Venesuela prezidentini və onun xanımını həbs etməsi kimi fövqəladə siyasi hadisə investorların riskli aktivlərdən uzaqlaşmasına və qızıla yönəlməsinə səbəb oldu.
Aşağı likvidlik fonunda bəzi sessiyalarda mənfəət götürmələr müşahidə edilsə də, ümumi istiqamət qızılın təhlükəsiz liman statusunu bir daha təsdiqlədi. Analitiklər bu tip siyasi eskalasiyaların qısa müddətli deyil, struktur risk yaratdığını və qızılın orta müddətdə də dəstəklənə biləcəyini vurğulayırlar.
Ötən həftəyə 4538$-dan başlayan qızıl bahalaşraq 4550$-a qədər yüksəldi. İnvestorların gəlirlərini realizə etməsi fonunda 4275$-a kimi kəskin ucuzlaşan qiymətli metal ötən həftəni 4331$ həddində tamamladı.
Hazırda isə 4403$-dan təklif edilən qızılda “buğalar” qiyməti 4400$ həddinin üzərində qoruyub saxlaya bilsələr, artım tendensiyası yenidən aktuallıq qazana bilər.
“İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” QSC-nin Tədris və Analiz Departamenti
“İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı tərəfindən tənzimlənir. Şirkət, 09.01.2016-cı il tarixli 087986 saylı lisenziyası əsasında broker, anderraytinq (diler), marja ticarəti (forex), fərdi investorların portfelinin idarə edilməsi, market meykerlik və sair investisiya xidmətləri üzrə fəaliyyət göstərməkdədir.
___________________________________________________________________
Risk bildirişi.
Yuxarıda göstərilən məlumatlar tamamilə tövsiyə xarakterlidir. Bu fəaliyyət üzrə həyata keçirilən əməliyyatlar yüksək risk qrupuna daxildir və “İNVEST-AZ İnvestisiya Şirkəti” QSC yuxarıda göstərilən məlumatlar əsas götürülməklə, həyata keçirilən investisiya əməliyyatları üzrə heç bir öhdəlik daşımır.
