ABŞ Federal Ehtiyat Sistemi (FED) oktyabr iclasında uçot faiz dərəcəsini dəyişməyərək 3,75–4% səviyyəsində saxlayıb. Sentyabr ayında üç ildən sonra ilk dəfə faiz artımına gedən FED bu dəfə fasilə verməyi qərara alıb. Bununla belə, qurum dekabr ayında faizlərin yenidən artırılıb-artırılmayacağı ilə bağlı dəqiq siqnal verməyib.
FED.az xəbər verir ki, qərar Bloomberg tərəfindən sorğu edilən iqtisadçıların gözləntilərinə uyğun olub.
Federal Açıq Bazar Komitəsi (FOMC) faiz dərəcəsinin dəyişməz saxlanılması barədə qərarı 10 lehinə, 2 əleyhinə səslə qəbul edib. FED-in İdarə Heyətinin üzvü Liza Kuk və Klivlend Federal Ehtiyat Bankının prezidenti Bet Hammak faizlərin 0,25 faiz bəndi artırılmasına üstünlük verərək qərarın əleyhinə səs veriblər.
Komitənin açıqlamasında bildirilir ki, qarşıdakı dövrdə daxil olacaq iqtisadi məlumatlar inflyasiyanın vaxtında 2 faizlik hədəfə qaytarılması üçün uyğun pul siyasətinin müəyyənləşdirilməsinə kömək edəcək.
Bununla da FED dekabr ayında keçiriləcək növbəti iclasda faizlərin artırılacağına dair konkret istiqamət göstərməyib.
ABŞ iqtisadiyyatında artım güclü olaraq qalır
FED-in qərar mətnində ABŞ iqtisadiyyatının güclü templə böyüməyə davam etdiyi, daxili xərclərin dayanıqlı olduğu qeyd edilib. İşsizlik səviyyəsinin əsasən dəyişmədiyi, inflyasiyanın isə yüksək olaraq qaldığı vurğulanıb.
Son statistik göstəricilər də qiymət təzyiqlərinin davam etdiyini göstərir. Sentyabr ayında istehlak qiymətləri son beş ayın ən sürətli tempində artıb, baza inflyasiyası isə gözləntiləri üstələyib. İstehsalçı qiymətlərində son dörd ilin ən yüksək artım tempi qeydə alınıb.
FED sədrinin müavini Filip Cefferson və Nyu-York Federal Ehtiyat Bankının prezidenti Con Uilyams ötən ay ayrı-ayrı açıqlamalarında faizlərin yenidən artırılması məsələsinə baxmazdan əvvəl iqtisadi vəziyyəti izləmək üçün vaxt olduğunu bildiriblər.
FED-in rəhbər şəxslərindən Kristofer Uoller də ardıcıl iclaslarda faiz artımına ehtiyac olmadığını qeyd edib.
FED sədri Kevin Uorş isə faizlərin gələcək istiqaməti ilə bağlı əvvəlcədən konkret mövqe bildirməkdən çəkinib. O, bu ay Banqkokda verdiyi açıqlamada oktyabr iclasının nəticəsi barədə hələ qərar vermədiyini söyləmişdi.
FED ABŞ iqtisadiyyatında 3%-dən yüksək artım gözləyir
Faiz qərarından sonra keçirilən mətbuat konfransında FED sədri Kevin Uorş ABŞ iqtisadiyyatının vəziyyəti, inflyasiya, maliyyə şərtləri və pul siyasətinin gələcəyi barədə açıqlamalar verib.
Uorş bildirib ki, ABŞ iqtisadiyyatında artım güclənir. Məhsuldarlıqla bağlı müsbət gözləntilər və kapital qoyuluşlarının canlanması iqtisadi fəallığı dəstəkləyir.
Onun sözlərinə görə, ilin birinci yarısında ümumi daxili məhsulun (ÜDM) artım göstəricisi üzrə qiymətləndirmə 1,8%-dən 2,4%-ə yüksəldilib.
FED sədri ilin dördüncü rübündə iqtisadi artımın daha da sürətlənərək 3%-i keçəcəyini gözlədiklərini açıqlayıb.
Uorşun sözlərinə görə, güclü istehlak xərcləri iqtisadi artımı dəstəkləməyə davam edəcək.
Eyni zamanda, investisiyalarda ikirəqəmli artım gözlənilir. Kapital xərclərinin ÜDM-də payı tarixən yüksək səviyyədədir.
FED sədri bildirib ki, kapital qoyuluşlarında sürətlənmə müşahidə olunur və məhsuldarlığın yaxşılaşması orta və uzunmüddətli dövrdə ABŞ iqtisadiyyatı üçün mühüm imkanlar yarada bilər.
“İnflyasiyanı azaltmaq bizim məsuliyyətimizdir”
Əmək bazarına toxunan Uorş bildirib ki, məşğulluq səviyyəsi bir il əvvəlkindən aşağı olsa da, məşğulluğun artım tempi ötən illə müqayisədə güclənib.
İşsizlik müavinəti üçün müraciətlərin sayı isə tarixi baxımdan olduqca aşağı səviyyədə qalır.
FED sədri bunu qurumun iki əsas məqsədi – qiymət sabitliyinin təmin edilməsi və maksimum məşğulluğa nail olunması baxımından müsbət əlamət kimi qiymətləndirib.
Bununla belə, Uorş Amerika istehlakçılarının yüksək inflyasiyanın təsirlərini hiss etməyə davam etdiyini vurğulayıb.
O xatırladıb ki, ABŞ-də inflyasiya təxminən altı ildir FED-in 2 faizlik hədəfindən yüksəkdir.
“İnflyasiyanı azaltmaq bizim məsuliyyətimizdir”, – deyə Uorş bildirib.
FED sədrinin sözlərinə görə, son iki gündə keçirilən FOMC iclaslarında əsas diqqət məhz qiymət sabitliyinin təmin edilməsinə yönəldilib.
O qeyd edib ki, vəzifəyə başladığı vaxtdan həm özü, həm də digər FED rəsmiləri qiymət sabitliyinin təmin edilməsinə sadiq qalıblar və iqtisadi qeyri-müəyyənliklərə baxmayaraq, zəruri addımları atmağa davam edəcəklər.
“Maliyyə şərtləri sərtləşib, amma onları sərt adlandırmaq olmaz”
FED sədri sentyabr ayında faizlərin artırılmasından sonra maliyyə şərtlərində və kredit bazarlarında dəyişikliklərin müşahidə edildiyini bildirib.
Onun sözlərinə görə, maliyyələşmə şərtləri əvvəlki dövrlə müqayisədə sərtləşsə də, onları hələlik sərt hesab etmək olmaz.
Uorş qarşıdakı dövrdə açıqlanacaq iqtisadi məlumatların pul siyasətinin istiqamətinin müəyyənləşdirilməsində mühüm rol oynayacağını vurğulayıb.
FED həm müsbət, həm də mənfi iqtisadi dəyişiklikləri nəzərə alacaq və qərarlarını mövcud iqtisadi şəraitə uyğun qəbul edəcək.
Neftin bahalaşması faiz qərarlarına təsir edə bilər
FED sədri enerji qiymətlərinin inflyasiyaya təsirinə də xüsusi diqqət ayırıb.
Uorş bildirib ki, istehlakçılar iqtisadi vəziyyəti gündəlik xərcləri əsasında qiymətləndirirlər. Xüsusilə yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsi ev təsərrüfatlarının büdcəsinə birbaşa təsir göstərir.
Onun sözlərinə görə, neftin bahalaşması inflyasiya təzyiqlərini gücləndirə bilər. Enerji qiymətlərinin gələcək istiqaməti isə geosiyasi hadisələrdən əhəmiyyətli dərəcədə asılı olacaq.
FED sədri qeyd edib ki, geosiyasi gərginliklər səbəbindən neft qiymətləri artmaqda davam edərsə, xam neftin və emal olunmuş neft məhsullarının qiymətləri də yüksək qala bilər.
Belə vəziyyət faiz dərəcələrinin gələcək istiqaməti müəyyənləşdirilərkən nəzərə alınacaq.
Əksinə, geosiyasi hadisələr nəticəsində neftin qiyməti azalarsa, bu amil də pul siyasəti ilə bağlı qiymətləndirmələrə daxil ediləcək.
Uorş ev təsərrüfatlarının, müəssisələrin və maliyyə bazarlarının FED-in inflyasiya hədəfinə nail olacağına inanmasının vacibliyini vurğulayıb.
Faiz qərarı ABŞ-də ara seçkilər ərəfəsində verilib
FED-in faiz dərəcələrini dəyişməz saxlaması barədə qərarı ABŞ-də noyabr ayında keçiriləcək ara seçkilərə bir həftədən az vaxt qalmış qəbul edilib.
İqtisadi vəziyyətdən geniş narazılıq fonunda Demokratlar Partiyasının Nümayəndələr Palatasında çoxluq qazana biləcəyi gözlənilir. Partiyanın namizədləri Senata seçkilərlə bağlı bir sıra mühüm yarışlarda keçirilən rəy sorğularında da öndə göstərilir.
Beləliklə, FED oktyabr ayında faiz artımına fasilə versə də, yüksək inflyasiya, güclü iqtisadi artım və enerji qiymətləri ilə bağlı risklər fonunda dekabr qərarının istiqamətini açıq saxlayıb.
