Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun (TBNM, Orta Dəhliz) bütün potensialının reallaşdırılması Azərbaycan üçün ÜDM-in 1,84 % səviyyəsində əlavə artımını təmin edə bilər, bu da cari qiymətlərlə təqribən 1,3 milyard ABŞ dolları təşkil edir.
"Orta Dəhliz üzrə daşımalar 2 dəfə artacaq, müddət yarıya enəcək" - İqtisadiyyat naziri
FED.az xəbər verir ki, bu barədə Dünya Bankının "İnteqrasiya: Transxəzər nəqliyyat marşrutu boyu yüksək səviyyəli ticarət logistikası" adlı hesabatında bildirilir.
Dəhlizin fəaliyyətinin genişləndirilməsi ölkədə ümumi məşğulluğun 1,5 % artmasına kömək edəcək.
Azərbaycan üçün iqtisadi yüksəlişin əsas amilləri tranzit yükdaşımalarından əldə olunan gəlirlərin artması, liman və dəmir yolu sektorlarında işgüzar fəallığın yüksəlməsi, eləcə də Mərkəzi Asiya və Avropa dövlətləri ilə ticarət əlaqələrinin dərinləşməsi olacaq.
Bankın analitikləri vurğulayıblar ki, qeyd olunan parametrlərə nail olmaq Azərbaycandan gömrük prosedurlarını sürətləndirmək üçün rəqəmsal həllərin tətbiqi ilə yanaşı, liman və dəmir yolu infrastrukturunun modernləşdirilməsinin davam etdirilməsini tələb edir.
Hesabatın məlumatlarına görə, TBNM-nin inkişafı uzunmüddətli perspektivdə iştirakçı ölkələrin ümumi ÜDM-ni 3,3 % artıra bilər, bu da cari qiymətlərlə 58 milyard ABŞ dollarına uyğundur. Dəhliz dövlətlərində (Azərbaycan, Ermənistan, Gürcüstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan, Türkiyə və Özbəkistan) ümumi məşğulluq 2,9 % artacaq.
ÜDM-in maksimum mütləq artımı regionun iri iqtisadiyyatları: Türkiyə (+47,1 milyard ABŞ dolları, +4,11 %) və Qazaxıstan (+6,14 milyard ABŞ dolları, +2,22 %) üçün proqnozlaşdırılır. Azərbaycan üçün ÜDM-in 326 milyon ABŞ dolları və ya 0,43 % həcmində artması gözlənilir. Nisbi göstəricilərdə ən böyük üstünlükləri dənizə çıxışı olmayan kiçik iqtisadiyyatlar, ilk növbədə Qırğızıstan (ÜDM-in 4,83 % artımı) və Gürcüstan (+3,61 %) əldə edəcək.
Dünya Bankı qeyd edib ki, dəhlizin potensialının reallaşdırılması təkcə infrastruktur obyektlərinə investisiya qoyuluşunu deyil, həm də rəqəmsallaşmanı və dövlət nəqliyyat şirkətlərində islahatları əhatə edən kompleks institusional dəyişikliklərin həyata keçirilməsini tələb edəcək.
"Baxmayaraq ki, Ermənistan hazırda TBNM-i qəbul edən ölkələr sırasında deyil, onun 2030-cu illərdə marşrutla birbaşa fiziki bağlantılar quracağı ehtimal olunur. Hesabatın analitik üfüqünün 2023-2040-cı illəri əhatə etdiyini nəzərə alaraq, Ermənistan aparılan hesablamalara daxil edilib", - Dünya Bankı qeyd edib. (report)
