2026-cı il oktyabrın 1-nə Azərbaycanda qeydiyyatda olan kommersiya qurumlarının sayı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 6,5 faiz artaraq 213 837-yə çatıb. Sentyabrda dövlət qeydiyyatından keçən 1 208 kommersiya qurumunun isə 14 faizi xarici investisiyalı müəssisələr olub.
FED.az bu barədə Dövlər Vergi Xitmərinə istinadən xəbər verir.
Açıqlanan faiz göstəriciləri əsasında hesablamaya görə, sentyabrda təxminən 169 xarici investisiyalı və 1 039 yerli investisiyalı müəssisə qeydiyyata alınıb. Beləliklə, həmin ay yaradılan hər yeddi kommersiya qurumundan təxminən biri xarici investisiyalı olub. Yerli investisiyalı müəssisələr yeni qeydiyyatların 86 faizini təşkil edib.
Xarici investisiyalı müəssisələrin 14 faizlik payı yeni qeydiyyatlarda xarici kapitalın iştirakını göstərir. Bununla belə, bu göstərici həmin şirkətlərdə xarici kapitalın məbləğini və ya ümumi kapitaldakı payını ifadə etmir. Ötən ilin sentyabrına dair müqayisəli məlumat təqdim olunmadığından xarici investisiyalı müəssisələrin sayının və qeydiyyatlardakı payının illik dəyişməsini müəyyən etmək mümkün deyil.
Ümumilikdə, kommersiya qurumlarının sayında 6,5 faizlik illik artım qeydiyyatdakı müəssisələrin sayının təxminən 13 min çoxaldığını göstərir. Hesablamaya əsasən, ötən ilin oktyabrın 1-nə onların sayı təxminən 200,8 min olub. Müqayisəli rəqəmlər açıqlanan artım faizinin yuvarlaqlaşdırılması nəzərə alınmaqla hesablanıb.
Bu fərq qeydiyyatda olan qurumların sayındakı xalis artımdır. İl ərzində yaradılmış müəssisələrin ümumi sayı isə fərqli ola bilər, çünki qeydiyyatdan çıxan qurumlar da yekun göstəriciyə təsir edir.
2026-cı il oktyabrın 1-nə respublika üzrə uçotda olan vergi ödəyicilərinin ümumi sayı 1 729 010 təşkil edib. Bu, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 4,6 faiz çoxdur.
Beləliklə, kommersiya qurumlarının sayındakı 6,5 faizlik artım ümumi vergi ödəyicilərinin artım tempini 1,9 faiz bəndi üstələyib. Açıqlanan faiz əsasında hesablamaya görə, vergi ödəyicilərinin ümumi sayı son bir ildə təxminən 76 min artıb.
Uçotda olan vergi ödəyicilərinin 86,7 faizini fiziki şəxslər, 13,3 faizini isə hüquqi şəxslər və digər təşkilatlar təşkil edib. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə fiziki şəxslərin sayı 4,4 faiz, hüquqi şəxslərin sayı isə 5,7 faiz artıb. Hüquqi şəxslər üzrə artım tempi fiziki şəxslərdən 1,3 faiz bəndi yüksək olub.
| Göstərici | 1 oktyabr 2026-cı il üzrə | İllik artım |
|---|---|---|
| Vergi ödəyicilərinin ümumi sayı | 1 729 010 | 4,6% |
| Kommersiya qurumlarının sayı | 213 837 | 6,5% |
| Fiziki şəxs olan vergi ödəyiciləri | Ümumi sayın 86,7%-i | 4,4% |
| Hüquqi şəxslər və digər təşkilatlar | Ümumi sayın 13,3%-i | Hüquqi şəxslər üzrə 5,7% |
Yeni şirkətlərin əksəriyyəti elektron qaydada qeydiyyata alınıb
Sentyabrda dövlət qeydiyyatından keçən kommersiya qurumlarının 83 faizi elektron qaydada qeydiyyata alınıb. Bu pay əsasında hesablamaya görə, ay ərzində təxminən 1 003 müəssisənin qeydiyyatı elektron üsulla aparılıb.
2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında qeydiyyatdan keçmiş yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərdə elektron qeydiyyatın xüsusi çəkisi daha yüksək — 96,6 faiz olub. Başqa sözlə, bu kateqoriyada hər 100 yeni şirkətdən təxminən 97-si elektron qaydada qeydiyyatdan keçib.
Oktyabrın 1-nə dövlət qeydiyyatında olan kommersiya hüquqi şəxslərinin 92,4 faizi məhdud məsuliyyətli cəmiyyət formasında yaradılıb. Digər təşkilati-hüquqi formaların ümumi payı isə 7,6 faiz təşkil edib.
