Azərbaycanda su obyektlərindən xüsusi məqsədlər üçün istifadəyə görə ödəniləcək məbləğlər müəyyənləşdirilib.
Azərbaycanda yeni qayda: Sentyabrın 1-dən ödənişli olacaq
FED.az xəbər verir ki, Nazirlər Kabinetinin 14 aprel 2026-cı il tarixli, 99 nömrəli qərarı ilə su obyektlərindən xüsusi məqsədlər üçün istifadəyə görə ödənişlərin məbləğləri və Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi ilə istifadəçilər arasında bağlanacaq müqavilənin forması təsdiqlənib.
Qərar 1 sentyabr 2026-cı ildən qüvvəyə minib.
Burada əsas məqam odur ki, söhbət vətəndaşların mənzildə istifadə etdiyi suyun kommunal tarifindən getmir. Yeni ödənişlər su obyektlərindən xüsusi məqsədlərlə su götürən və ya su obyektinə tullantı suyu axıdan şəxslərə, eləcə də müəyyən hallarda su akvatoriyasından istifadə edənlərə aiddir.
Çay və göllərdən su götürmək neçəyə başa gələcək?
FED.az xəbər verir ki, çay və göllərdən götürülən suyun qiyməti istifadə məqsədinə görə dəyişəcək.
1 kubmetr su üçün:
içməli su və məişət məqsədləri – 1 qəpik;
sənaye məqsədləri – 4 qəpik;
kənd və meşə təsərrüfatı – 0,1 qəpik;
energetika – 0,001 qəpik;
balıqçılıq və akvakultura – 0,01 qəpik;
kiçik həcmli gəmilərin hərəkəti – 0,01 qəpik müəyyən edilib.
Kiçik həcmli gəmilərin hərəkəti və bəzi digər istifadə hallarında yalnız götürülən su deyil, istifadə edilən su akvatoriyasının sahəsi də nəzərə alınır.
Çay və göllərdə kiçik həcmli gəmilər üçün akvatoriyanın hər 1 kvadratmetrinə görə gündəlik ödəniş 0,0005 manat, balıqçılıq və akvakultura üçün isə 0,0004 manatdır.
Yeraltı su daha yüksək tariflə hesablanacaq
Yeraltı sulardan istifadə üçün müəyyən edilən tariflər belədir:
içməli su və məişət məqsədləri – 1 kubmetr üçün 10 qəpik;
müalicə, kurort və sağlamlaşdırma – 30 qəpik;
sənaye – 40 qəpik;
balıqçılıq və akvakultura – 0,02 qəpik.
Yəni, məsələn, sənaye məqsədilə 1000 kubmetr yeraltı su götürülərsə, bu tarif üzrə ödəniş 400 manat təşkil edəcək.
Xəzər dənizindən istifadəyə də tarif müəyyənləşdirilib
Liman akvatoriyası istisna olmaqla, Xəzər dənizindən xüsusi məqsədlər üçün istifadəyə görə də ayrıca ödənişlər müəyyən olunub.
1 kubmetr su üçün:
məişət məqsədləri – 1 qəpik;
sənaye məqsədləri – 0,4 qəpik;
energetika – 0,001 qəpik;
kiçik həcmli gəmilərin hərəkəti – 0,01 qəpik.
Kiçik həcmli gəmilərin istifadəsində su akvatoriyasının hər 1 kvadratmetrinə görə gündəlik ödəniş 0,0004 manatdır.
Tullantı suyunu su obyektinə axıtmaq da ödənişlidir
Qərar yalnız sudan götürülən suya görə ödənişi müəyyənləşdirmir. Su obyektlərinə tullantı sularının axıdılması üçün də tarif tətbiq olunur.
Çay və göllər üçün 1 kubmetr tullantı suyuna görə:
içməli su və məişət məqsədləri – 1 qəpik;
sənaye məqsədləri – 4 qəpik.
Xəzər dənizində sənaye məqsədilə axıdılan 1 kubmetr tullantı suyuna görə ödəniş 1 qəpikdir.
Bununla belə, tullantı suyu xüsusi təmizləyici qurğudan keçirilib müəyyən edilmiş normalara çatdırıldıqdan sonra su obyektinə axıdılırsa, ödənişə 0,7 əmsalı, yəni faktiki olaraq 30 faiz güzəşt tətbiq olunur. Məsələn, sənaye tullantı suyunun tarifi 4 qəpikdirsə, təmizlənərək normaya çatdırılmış tullantı su üçün ödəniş 2,8 qəpik olacaq. Ancaq bu ödənişi edən şəxs çirkləndirici maddələrin su obyektinə axıdılmasına görə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan digər ödənişlərdən azad edilmir.
Balıqçılıq və akvakultura ilə məşğul olanlara xüsusi qayda
Balıqçılıq və akvakultura məqsədilə çay və göllərdən su götürülürsə və istifadə olunmuş su daha sonra drenaj sisteminə axıdılırsa, cədvəldə göstərilən ödənişə 10 əmsal tətbiq olunur.
Məsələn, bu məqsədlə götürülən su üçün əsas tarif 0,0001 manatdırsa, həmin halda hesablamada 0,001 manat/kubmetr tarif yaranır.
Adi vətəndaş bu ödənişləri ödəyəcək?
Xeyr. Qərarda fiziki şəxslərin ümumi istifadədə olan və hamı üçün açıq su obyektlərindən öz ehtiyacları üçün istifadəsinin ödənişsiz olduğu ayrıca göstərilir.
Bura, məsələn:
çimərlikdən istifadə;
qayıqla gəzinti;
idman;
balıq və digər su bioresurslarının həvəskar ovu;
mal-qaranın suvarılması;
texniki qurğudan istifadə etmədən su götürülməsi kimi hallar daxildir.
Yəni vətəndaşın çay və ya göldən şəxsi ehtiyacı üçün su götürməsi avtomatik olaraq bu tariflərlə ödənişə cəlb olunması demək deyil.
Bəs evdə istifadə etdiyimiz su?
FED.az xəbər verir ki, bu qərar mənzillərdə istifadə olunan içməli suyun kommunal tarifini müəyyən etmir.
Sənəddəki “içməli su və məişət” üzrə 1 qəpik və ya yeraltı su üzrə 10 qəpik tarifləri də adi abonentin su sayğacına tətbiq edilən yeni kommunal qiymət deyil. Bunlar su obyektindən xüsusi məqsədlə su götürülməsinə görə müəyyən edilən ödənişlərdir.
Torpaq sahibinin quyusu ilə bağlı da istisna var
Torpaq sahəsinin sahibi müəyyən şərtlərlə öz torpağının hüdudlarında, mərkəzləşdirilmiş su təchizatı mənbəyi olmadıqda, birinci təzyiqsiz sulu horizonta quyu qazdıra və ondan öz ehtiyacları üçün istifadə edə bilər.
Belə torpaq sahibləri müvafiq qaydalarda nəzərdə tutulan yerin təkindən istifadəyə görə ödənişlərdən azaddırlar.
Bu isə istənilən dərinlikdə və istənilən məqsədlə quyu qazmağın avtomatik olaraq sərbəst olması demək deyil. Burada ayrıca müəyyən edilmiş qaydalara əməl olunmalıdır.
Xüsusi su istifadəçisi müqavilə bağlayacaq
Su obyektindən xüsusi məqsədlər üçün istifadə edən fiziki və hüquqi şəxslərlə Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyi arasında müqavilə bağlanacaq.
Müqavilədə su obyektinin adı və istifadə məqsədi ilə yanaşı, götürüləcək suyun həcmi, aylar üzrə bölgüsü, su götürən qurğunun imkanları, axıdılacaq tullantı suyunun həcmi, təmizləyici qurğunun gücü və digər göstəricilər qeyd ediləcək.
Başqa sözlə, istifadəçinin nə qədər su götürdüyü və hansı məqsədlə istifadə etdiyi sənədləşdiriləcək.
Ödəniş necə hesablanacaq?
Ödəniş əsasən üç göstərici üzrə müəyyənləşir:
1. Götürülən suyun həcmi – 1 kubmetr üzrə;
2. Axıdılan tullantı suyunun həcmi – 1 kubmetr üzrə;
3. İstifadə edilən su akvatoriyasının sahəsi – 1 kvadratmetr üzrə gündəlik.
Buna görə yekun məbləğ istifadəçinin fəaliyyətindən və su obyektindən nə qədər istifadə etməsindən asılı olacaq.
Yekun olaraq
Yeni qərar su obyektlərindən xüsusi istifadənin həm hüquqi, həm də maliyyə tərəfini müəyyənləşdirir.
Əsas dəyişikliklər sənaye, kənd və meşə təsərrüfatı, energetika, balıqçılıq və akvakultura, kiçik həcmli gəmilər və digər xüsusi su istifadəçilərinə aiddir.
Adi vətəndaş üçün isə əsas mesaj budur: bu qərar evlərdə istifadə olunan içməli suyun kommunal tarifini artırmır və şəxsi ehtiyaclar üçün ümumi istifadədə olan su obyektlərindən istifadəyə görə yeni ödəniş yaratmır.
Yeni tariflər 1 sentyabr 2026-cı ildən qüvvədədir.
