Azərbaycanın 2026-cı ilin yanvar–iyun aylarında xarici ticarət dövriyyəsi 24 milyard 661,3 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 261 milyon dollar və ya 1,1% çoxdur.
Gömrük Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanun layihəsi qəbul olunub
FED.az Dövlət Gömrük Komitəsinin xarici ticarət üzrə gömrük statistikasına istinadən xəbər verir ki, xarici ticarət dövriyyəsində cüzi artım qeydə alınsa da, ixrac və idxalın dinamikasında tamamilə fərqli mənzərə formalaşıb.
İxrac 3,4 milyard dollar artıb
2026-cı ilin ilk 6 ayında Azərbaycandan ixrac edilən məhsulların ümumi dəyəri 16 milyard 320,2 milyon dollar təşkil edib. 2025-ci ilin eyni dövründə ixracın həcmi 12 milyard 878,2 milyon dollar olmuşdu. Beləliklə, illik müqayisədə ixrac 3 milyard 442,1 milyon dollar və ya 26,7% artıb.
İxracın ümumi xarici ticarət dövriyyəsindəki payı 2025-ci ilin ilk yarısındakı 52,8%-dən 2026-cı ilin eyni dövründə 66,2%-ə yüksəlib.
İdxal 3,2 milyard dollar azalıb
Hesabat dövründə Azərbaycana idxal olunan məhsulların dəyəri 8 milyard 341,1 milyon dollar olub. Ötən ilin yanvar–iyun aylarında idxalın həcmi 11 milyard 522,1 milyon dollar təşkil etmişdi. Nəticədə idxal bir il ərzində 3 milyard 181 milyon dollar və ya 27,6% azalıb.
İdxalın xarici ticarət dövriyyəsindəki payı isə 47,2%-dən 33,8%-ə düşüb.
Ticarət profisiti 6,6 milyard dollar böyüyüb
İxracın artması və idxalın kəskin azalması Azərbaycanın müsbət xarici ticarət saldosunu əhəmiyyətli dərəcədə yüksəldib.
2026-cı ilin ilk yarısında müsbət saldo 7 milyard 979,1 milyon dollar təşkil edib. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 1 milyard 356 milyon dollar idi.
Beləliklə, xarici ticarət profisiti 6 milyard 623,1 milyon dollar və ya 488,4% artıb. Başqa sözlə, müsbət saldo illik müqayisədə təxminən 5,9 dəfə böyüyüb.
Eyni zamanda, ixracın idxalı ödəmə əmsalı 2025-ci ilin ilk yarısındakı 111,8%-dən 2026-cı ilin eyni dövründə 195,7%-ə yüksəlib. Bu isə 2026-cı ildə hər 100 dollarlıq idxala qarşı təxminən 196 dollarlıq ixracın həyata keçirildiyini göstərir.
Apreldə rekord göstərici qeydə alınıb
2026-cı ilin ilk yarısında ən yüksək aylıq ixrac aprel ayında qeydə alınıb. Həmin ay ixracın dəyəri 4 milyard 201,4 milyon dollar, idxal 1 milyard 520,1 milyon dollar, müsbət saldo isə 2 milyard 681,3 milyon dollar təşkil edib.
2025-ci ilin aprelində ixrac 2 milyard 398,8 milyon dollar, idxal isə 2 milyard 469,9 milyon dollar olmuş və 71,1 milyon dollarlıq ticarət kəsiri yaranmışdı.
Beləliklə, 2026-cı ilin aprelində ixrac illik müqayisədə 75,1% artıb, idxal 38,5% azalıb. Ticarət balansı isə 71,1 milyon dollarlıq kəsirdən 2 milyard 681,3 milyon dollarlıq profisitə keçib.
Kəsir yaranan ayların yerini böyük profisit tutub
2025-ci ilin ilk yarısında fevral ayında 357,5 milyon dollar, aprel ayında isə 71,1 milyon dollar xarici ticarət kəsiri qeydə alınmışdı. 2026-cı ilin ilk yarısında isə bütün aylarda ixrac idxalı üstələyib. Fevral ayında müsbət saldo 1 milyard 410,6 milyon dollar, martda 1 milyard 328,4 milyon dollar, apreldə 2 milyard 681,3 milyon dollar təşkil edib.
May ayında ixrac illik müqayisədə 5,6% azalsa da, idxalın 29,4% geriləməsi nəticəsində ticarət profisiti 384,5 milyon dollardan 797,5 milyon dollara yüksəlib.
İyun ayında isə ixrac 25,2% artaraq 2 milyard 350,3 milyon dollara çatıb, idxal 2,2% azalaraq 1 milyard 522,7 milyon dollar olub. Nəticədə aylıq müsbət saldo 827,6 milyon dollara yüksəlib.
2026-cı ilin ilk yarısının göstəriciləri Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin ümumi həcmində ciddi dəyişiklik olmadığını, lakin dövriyyənin strukturunun ixracın xeyrinə kəskin şəkildə dəyişdiyini göstərir.
Xarici ticarət dövriyyəsinin cəmi 1,1% artmasına baxmayaraq, ixracın 26,7% yüksəlməsi və idxalın 27,6% azalması müsbət saldonun rekord templə böyüməsinə səbəb olub.
Bununla belə, ixracdakı artımın və idxaldakı azalmanın dayanıqlı xarakter daşıyıb-daşımadığını qiymətləndirmək üçün xarici ticarətin məhsul, ölkə və qeyri-neft sektoru üzrə strukturu ayrıca təhlil edilməlidir.
