Fevralın 14-də qeyd edilən Müqəddəs Valentin - Sevgililər Günü artıq romantik anlar deyil. Sevgili cütlüklərin bir-birlərini hədiyyələrlə sevindirib məhəbbət izhar etdiyi bayram axşamında bu sektordan faydalanan biznes nümayəndələri sakitcə günün gəlirləri hesbalayıb növbəti biznes gününə hazarlaşırlar.

FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verir ki, Sevgililər günü hər il, cəmi bir neçə həftə ərzində milyardlarla yeni xərc yaradaraq qlobal iqtisadiyyata əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərən bir biznes hadisəyə çevrilib.

Artıq iqtisadi təsirinə və xərclərin qloballığına görə, Sevgililər Günü – Yeni İl Şənlikləri və Analar Günündən sonra kommersiya baxımından ən təsirli bayramlardan birinə çevrilib.

Biznes və iş adamları isə sadəcə bu reallığı nəzərə alaraq öz planlamalarını edirlər. Təkcə ABŞ-da Milli Pərakəndə Satış Federasiyası istehlakçıların hər ilin bu günü hədiyyələrə, yeməklərə, çiçəklərə və sairəyə 25 milyard dollardan çox pul xərclədiyini bildirir. Bu «xərc partlayışı» şirniyyat və zərgərlikdən tutmuş səyahətə və elektron ticarətə qədər müxtəlif sahələrə təsir göstərir və o qədər böyükdür ki, hətta ABŞ kimi böyük bir ölkədə fevral ayında rüblük ÜDM-in artımına töhfə verə biləcək həddədir.

Bayramın iqtisadi təsiri özünü bütün dünyada hiss etdirir və nəticə olaraq bir çox sektorda təchizat zəncirlərinə, marketinq strategiyalarına və mövsümi məşğulluq modellərinə təsir göstərir.

Bu günü kim ixtira edib, tarix nə deyir?

Sevgililər Günü - Müqəddəs Valentin bayramı xristian bayramı kimi başlasa da, 19-cu əsrdə İngiltərə və ABŞ-da kütləvi istehsal olunan təbrik kartlarının artması nəticəsində böyük bir kommersiya tədbirinə çevrildi. 20-ci əsrə qədər marketinq mütəxəssisləri sevgi və romantika mövzularından istifadə edərək emosional ifadəni hədiyyə verməklə əlaqələndirdilər. Bu strateji brendinq nəticəsində Sevgililər Günü artıq yeni alıcılıq mədəniyyəti yaradıb. Bayramın kommersiyalaşdırılması isə onu - hisslərin xərclərlə qarşılaşdığı iqtisadi mühərrikə çevirdi.

Sevgililər Gününün təsir etdiyi əsas iqtisadi sahələr

Sevgililər Günü ilə bağlı alış-verişlər səbəbindən bir neçə sahədə ciddi gəlir artımı baş verir. Ona görə də bu sektorlar bayrama vaxtından əvvəl hazırlaşırlar.

Pərakəndə satış və elektron ticarət

FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verir ki, pərakəndə satıcılar 14 fevrala qədər olan həftə ərzində fevral ayı satışlarının ən yüksək həddə qalxdığını bildirirlər. «Amazon», «Etsy» və ixtisaslaşmış hədiyyə saytları kimi onlayn platformalarda digər həftələrlə müqayisədə 30-50% trafik artımı müşahidə edilir. Xüsusi (yəni şəxsi, üstünə ad yazılmış və sair) hədiyyələr, abunə qutuları və təcili rəqəmsal çatdırılmalar bu artıma böyük töhfə verir. «Adobe Analytics»ə görə, Təkcə ABŞ-da Sevgililər Günündə onlayn xərclər 2023-cü ildə 10,6 milyard dollara çatıb və o vaxtdan bu məbləğ ildən-ilə artmaqda davam edir.

Zərgərlik sənayesi

Sevgililər Günündə zərgərlik sektorunda «hədiyyə partlayışı» baş verir. Zərgərlik Məlumat Mərkəzinin məlumatları göstərir ki, dünyadakı bütün nişan üzüklərinin təxminən 25%-i Sevgililər Günü ərəfəsnidə alınır. «Tiffany & Co», «Pandora» və «James Allen» kimi bu dövrdə satışların ikirəqəmli – yəni 10%-dən çox artımını bildirirlər. Orta statistik amerikalı bayram üçün zərgərlik məhsullarına təxminən 200 dollar xərcləyir.

Güllər, çiçəklər və biznes

FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verir ki, Sevgililər Günü üçün dünya miqyasında 250 milyondan çox gül istehsal olunur və əsasən Kolumbiya, Ekvador və Keniya kimi ölkələrdə yetişdirilir. Bu güllər Şimali Amerika və Avropaya xüsusi yük reysləri vasitəsilə daşınır və bu da inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün müvəqqəti, lakin həyati əhəmiyyətli ixrac bumu yaradır. Hər il Amerika ğüştəriləri Sevgililər Günü güllərinə təxminən 2,6 milyard dollar xərcləyir.

ABŞ-da bu bayramda satılan güllərinin təxminən 60% xaricdən idxal olunur və logistika, qablaşdırma və paylama sahələrində minlərlə iş yerini dəstəkləyir. Gülçülər isə bu bayramdan maksimum fayda götürürlər, onlar yüksək tələbat səbəbindən yüksək qiymətlər tələb edərək maksimum gəlir götürürlər.

Amerikalıların təxminən 36%-i hər il sevdikləri üçün gül almağı planlaşdırır və bu, təbrik kartlarından sonra ikinci ən populyar hədiyyədir. Bu tələb fevral ayının ortalarını satışların pik həddinə çevirib və gülçülər tez-tez sifarişlərinin 60-70%-ni iki həftə əvvəldən sifariş edirlər. Hər buket üçün orta xərc isə regiondan və pərakəndə satışdan asılı olaraq 75-120 dollar arasında dəyişir.

Əlbətt ki, otel və restoranlar

Sevgililər günü dünyada qısamüddətli turların və restoran sifarişlərinin də «partladığı» bir dövrdür. Bu gün şəhər mərkəzlərindəki restoranlar qiymətli menyular, romantik paketlər və uzadılmış iş saatları təklif edir. «OpenTable» bildirir ki, Sevgililər Günündən əvvəlki həftə ərzində rezervasiyalar 300% artır və bir çox lüks məkanlar həftələr əvvəldən sifariş verir. Otellər və kurortlar həmçinin cütlüklərin istirahətini təşviq edir və doluluq nisbətlərini artırır. Bu artım qısamüddətli iş imkanları təmin edən mövsümi işə qəbulu, o cümlədən ofisiantlar, aşpazlar və tədbir təşkilatçılarını dəstəkləyir.

Şirniyyat və Hədiyyə

Sevgililər Günü ürək formasında olan şokoladların ən çox satıldığı gündür. «Hershey's», «Russell Stover» və «Godiva» kimi konfet istehsalçıları məhdud sayda ürək formalı şokoladlar və temalı qablaşdırmalar buraxırlar. Təkcə qutulu şokoladların satışı ABŞ-da ildə 1 milyard dollardan çox gəlir gətirir. Bundan əlavə, sosial media trendləri və influencer marketinqi sayəsində fərdi hədiyyələr - həkk olunmuş əşyalardan tutmuş seçilmiş hədiyyə səbətlərinə qədər - getdikcə daha populyarlaşır.

Qlobal İqtisadi Dəyişikliklər

Sevgililər Gününün iqtisadi təsiri dünyanın regionlarına görə də dəyişir. ABŞ, Kanada, Böyük Britaniya və Avstraliya kimi Qərb ölkələrində bayram istehlak mədəniyyətinə dərindən nüfuz etmiş və xərclərin illik artımına səbəb olmuşdur. Qərbdən fərqli olaraq Yaxın Şərq və ya Asiyanın bəzi bölgələri kimi bölgələrdə mədəni və dini normalar səbəbindən bu gün daha təmkinlə qeyd edilir və onun iqtisadi təsiri də nisbətən az olur.

Əvəzində Yaponiya və Cənubi Koreya kimi ölkələrdə bu gün ciddi hadisə sayılır. Məsələn, Yaponiyada qadınlar 14 fevralda kişilərə şokolad verirlər, kişilər isə Ağ Gündə (14 mart) qarşılıq olaraq şokolad verirlər. Bu sadəcə xoş adət deyil, həm də biznesdir, məhz bu qayda şokolad satışlarında ticarət pəncərəsini ikiqat artırır. Eləcə də yerli və beynəlxalq brendlərin uzunmüddətli pərakəndə satışına imkan yaradır.

Hindistan və Braziliya kimi sürətlə inkişaf edən ölkələrdə də urbanizasiya, artan gəlirlər və rəqəmsallaşma səbəbindən Sevgililər Günü xərcləri sürətlə artmaqdadır.

İqtisadi Nəticələri Formalaşdıran İstehlakçı Davranışı Trendləri

Amma Sevgililər Gününün iqtisadiyyata təsiri də dəyişir. Hazırda bir neçə maraqlı tendensiya var:

• Təcrübə hədiyyələrinə keçid: Yəni getdikcə daha çox cütlük fiziki mallar əvəzinə səyahət, konsert və ya yemək bişirmə dərslərini seçir. Bu yenilik xidmət əsaslı iqtisadiyyatları gücləndirir və kiçik biznesləri dəstəkləyir.

• Özünə hədiyyə vermə artır: Təəccüblənməyin, Sevgililər Günündə ortaya çıxan daha bir tendensiya – insanların öz-özünə hədiyyə almasıdır. Getdikcə daha çox sayda insan özləri üçün hədiyyə alır və satıcılar bu seqmenti ələ keçirmək üçün "özünəsevgi" paketləri satırlar.

Marketinq Strategiyaları və Biznes Planlaması

Yuxarıda deyildiyi kimi, Sevgililər Günü təkcə romantik bayram deyil. Bu biznesin güclü satışlar etməsi və ən əsası marketinq komandasının özünün bütün bacarığını göstərmək üçün bir şansdır. Ona görə də bizneslər Sevgililər Gününə aylar əvvəlcədən hazırlaşırlar. Əsas strategiyalara aşağıdakılar daxildir:

• «2026-cı ilin ən yaxşı Sevgililər Günü hədiyyələri» və ya «son dəqiqə romantik ideyaları» kimi açar sözlərdən istifadə edərək sosial mediada və axtarış motorlarında bayramqabağı reklam kampaniyalarına başlamaq.

• Erkən endirimlər təklif etmək.

• Məhsulları orijinal şəraitdə nümayiş etdirmək üçün influenserlərlə əməkdaşlıq.

• Xüsusilə çiçək və tort kimi tez xarab olan məhsullar üçün pik sifariş həcmlərini idarə etmək üçün çatdırılma logistikasının optimallaşdırılması.

Kiçik müəssisələr daha çox yerli bazara işləyir, iri beynəlxalq brendlər isə regional üstünlükləri proqnozlaşdırmaq və təchizat zəncirlərini müvafiq olaraq tənzimləmək üçün məlumat analitikasından istifadə edirlər.

Sevgililər Günü biznesi ilə bağlı maraqlı faktlar

Adamlar Sevgililər Günündə nə qədər pul xərcləyirlər?

ABŞ-da orta fərdi xərclər 150-200 dollardır, baxmayaraq ki, bu, yaş qrupuna və qohumluq statusuna görə dəyişir. ABŞ-da ümumi milli xərclər ildə 25 milyard dolları keçir.

Sevgililər Günü hansı sahələri canlandırır?

Xüsusilə istehlak xərcləri üçün yavaş bir ay olan fevral ayında pərakəndə satış, qonaqpərvərlik, kənd təsərrüfatı və nəqliyyat sektorlarına cidid təkan verir.

Sevgililər Günündə ən çox hansı ölkə pul xərcləyir?

Ümumi xərclərə görə ABŞ liderlik edir, ardınca Birləşmiş Krallıq, Kanada və Yaponiya gəlir. Adambaşına düşən xərclər varlı şəhər əhalisi arasında ən yüksəkdir.

Sevgililər Günü ilə əlaqəli iqtisadi risk varmı?

Əsas risk odur ki, bayrama aludə olub bütün pulları xərcləyirsən və ayın sonunadək çətinlik çəkirsən.

Kiçik bizneslər Sevgililər Günündə necə faydalana bilərlər?

Bütün əsas bazarlar iri şirkətlər tərəfindən tutulub, Belə vəziyyətdə kiçik bizneslər paket xidmətləri təklif edə, eləcə də böyük şirkətlərdən fərqlənən unikal, yaddaqalan təkliflər yaratmalıdırlar.