Azərbaycan bank sektoru 2026-cı ilin ilk 8 ayını əsas maliyyə göstəricilərinin artımı ilə başa vurub.
FED.az Azərbaycan Mərkəzi Bankının açıqladığı statistikaya əsasən xəbər verir ki, bankların faiz və qeyri-faiz gəlirləri yüksəlib, bununla yanaşı depozitlər və maliyyə sektorundan cəlb olunan vəsaitlər üzrə faiz xərcləri də nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.
2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında bank sektorunun xalis mənfəəti 949,7 milyon manat təşkil edib. Ötən ilin eyni dövründə bankların xalis mənfəəti 774,3 milyon manat idi.
Beləliklə, bank sektorunun mənfəəti bir ildə 175,4 milyon manat və ya 22,7% artıb.
Bankların faiz gəlirləri 3,7 milyard manata çatıb
2026-cı ilin ilk 8 ayında bankların faiz və bu qəbildən olan gəlirlərinin ümumi məbləği 3 milyard 695,1 milyon manat təşkil edib.
2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 3 milyard 237,7 milyon manat idi. Beləliklə, faiz gəlirləri 457,4 milyon manat və ya 14,1% artıb.
Kreditlər banklara təxminən 3 milyard manat faiz gəliri gətirib
Bankların əsas faiz gəliri mənbəyi kreditlər olaraq qalır.
Yanvar–avqust aylarında kreditlər üzrə faiz gəlirləri 2 milyard 982,6 milyon manat təşkil edib. Bir il əvvəl bu göstərici 2 milyard 544,7 milyon manat idi.
Kreditlərdən əldə olunan faiz gəlirləri 437,9 milyon manat və ya 17,2% artıb.
Başqa sözlə, bankların bütün faiz gəlirlərinin təxminən 81%-i kreditlərin payına düşüb.
Bankların digər maliyyə qurumlarından qazancı 54% artıb
Ən böyük artımlardan biri maliyyə sektorunda yerləşdirilmiş vəsaitlərdən əldə olunan gəlirlərdə qeydə alınıb.
Bu istiqamətdən bankların faiz gəlirləri 205,8 milyon manatdan 316,3 milyon manata yüksəlib.
Artım 110,5 milyon manat və ya 53,7% təşkil edib.
Qiymətli kağızlardan faiz gəlirləri azalıb
Kredit və maliyyə sektorunda yerləşdirilən vəsaitlərdən gəlirlər artsa da, qiymətli kağızlardan əldə edilən faiz gəlirlərində əks tendensiya müşahidə olunub.
2025-ci ilin ilk 8 ayında banklar qiymətli kağızlardan 371,7 milyon manat faiz gəliri əldə etmişdisə, 2026-cı ilin eyni dövründə bu məbləğ 310,3 milyon manata düşüb.
Azalma 61,4 milyon manat və ya 16,5% təşkil edib.
Digər faiz gəlirləri də 115,5 milyon manatdan 86 milyon manata enib – 25,6% azalma.
Depozitlər banklara daha baha başa gəlir
Bankların faiz gəlirlərinin artması ilə yanaşı, faiz xərcləri də yüksəlib.
2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında bankların ümumi faiz xərcləri 1 milyard 363,4 milyon manat olub. Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 1 milyard 176,6 milyon manat təşkil edirdi.
Beləliklə, faiz xərcləri 15,9% artıb.
Artımın mühüm hissəsi depozitlərlə bağlıdır.
Banklar depozitlərə təxminən 1 milyard manat faiz ödəyib
2026-cı ilin ilk 8 ayında bankların depozitlər üzrə faiz xərcləri 995 milyon manat təşkil edib.
Bir il əvvəl bu məbləğ 827,5 milyon manat idi. Beləliklə, bankların əmanət və depozitlərə ödədiyi faizlər 167,6 milyon manat və ya 20,2% artıb.
Bunun 788,5 milyon manatı müddətli depozitlər üzrə faizlərin payına düşüb. Bu göstəricidə illik artım 19,7% olub.
Maliyyə sektorundan cəlb edilən pulun xərci 38% artıb
Bankların digər maliyyə qurumlarından cəlb etdiyi vəsaitlər üzrə faiz xərclərində daha yüksək artım qeydə alınıb.
Bu xərclər 184,8 milyon manatdan 255 milyon manata yüksəlib.
Artım 38% təşkil edib.
Xalis faiz gəlirləri 2,3 milyard manata yaxınlaşıb
Gəlirlər və faiz xərcləri arasındakı fərqə baxmayaraq, bank sektorunun xalis faiz gəlirləri artmaqda davam edib.
Xalis faiz gəlirləri 2025-ci ilin ilk 8 ayındakı 2 milyard 16 milyon manatdan 2026-cı ilin eyni dövründə 2 milyard 282,4 milyon manata yüksəlib.
Artım 266,3 milyon manat və ya 13,2% təşkil edib.
Banklar faizdən kənar 1,36 milyard manat gəlir əldə edib
Bankların qeyri-faiz gəlirləri də artıb.
2026-cı ilin ilk 8 ayında qeyri-faiz gəlirləri 1 milyard 358,4 milyon manat olub. Bir il əvvəl bu göstərici 1 milyard 216,3 milyon manat idi.
Beləliklə, qeyri-faiz gəlirləri 11,7% artıb.
Komissiya gəlirləri 303 milyon manatı keçib
Hesabların aparılması üzrə xidmətlərdən bankların əldə etdiyi komissiya gəlirləri 280,3 milyon manatdan 303,4 milyon manata yüksəlib.
Artım 8,3% təşkil edib.
Valyuta əməliyyatlarından, o cümlədən məzənnə dəyişməsindən əldə olunan xalis gəlir isə 180,3 milyon manatdan 197,5 milyon manata çatıb – 9,5% artım.
Digər qeyri-faiz gəlirləri daha böyük məbləğ təşkil edərək 751,3 milyon manatdan 855,6 milyon manata yüksəlib.
Qiymətli kağızların satışından gəlirlər 57% azalıb
Bankların qiymətli kağızların satışından əldə etdiyi gəlirlərdə isə ciddi azalma qeydə alınıb.
Bu göstərici 4,37 milyon manatdan 1,88 milyon manata düşüb.
Azalma 56,9% təşkil edib.
Bankların qeyri-faiz xərcləri 2,15 milyard manatı keçib
2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında bank sektorunun qeyri-faiz xərcləri 2 milyard 153,1 milyon manat olub.
Ötən ilin eyni dövründə bu göstərici 2 milyard 44,9 milyon manat idi. Artım 5,3% təşkil edib.
Əsas vəsaitlərlə bağlı xərclər cüzi – 0,6% azalaraq 279,7 milyon manat, xidmətlər üzrə haqq və komissiya xərcləri isə 3,7% artaraq 739 milyon manat olub.
Digər qeyri-faiz xərcləri 7,9% artaraq 1 milyard 134,4 milyon manata çatıb.
Bankların əməliyyat mənfəəti 25% artıb
Gəlirlərin xərclərdən daha sürətli artması bankların əməliyyat nəticələrinə müsbət təsir edib.
Bank sektorunun əməliyyat mənfəəti 2025-ci ilin ilk 8 ayında 1 milyard 187,5 milyon manat olduğu halda, 2026-cı ilin eyni dövründə 1 milyard 487,7 milyon manata yüksəlib.
Bu, 300,2 milyon manat və ya 25,3% artım deməkdir.
Problemli aktivlər üçün ayrılan ehtiyatlar 292 milyon manata çatıb
Bankların aktivlər üzrə mümkün zərərlərin ödənilməsi üçün xüsusi ehtiyatlara ayırmaları da əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
2025-ci ilin yanvar–avqust aylarında bu məqsədlə 225,9 milyon manat ayrılmışdısa, 2026-cı ilin eyni dövründə məbləğ 292,2 milyon manata yüksəlib.
Artım 29,3% təşkil edib.
Başqa sözlə, əməliyyat mənfəətində güclü artım olsa da, mümkün aktiv itkilərinə qarşı ayrılan ehtiyatların da sürətlə yüksəlməsi diqqət çəkir.
Banklar 246 milyon manat mənfəət vergisi ödəyib
Bank sektorunun vergidən əvvəlki mənfəəti 962,2 milyon manatdan 1 milyard 195,5 milyon manata yüksəlib.
Artım 24,3% təşkil edib.
Mənfəətdən hesablanan vergilər isə 187,9 milyon manatdan 245,8 milyon manata yüksəlib. Bu göstərici bir ildə 30,9% artıb.
Bankların xalis mənfəəti 950 milyon manata çatıb
Bütün gəlir və xərclər nəzərə alındıqdan sonra Azərbaycan bank sektorunun 2026-cı ilin ilk 8 ayı üzrə xalis mənfəəti 949,7 milyon manat təşkil edib.
Ötən ilin eyni dövründə xalis mənfəət 774,3 milyon manat olmuşdu.
Beləliklə, banklar ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 175,4 milyon manat daha çox mənfəət əldə edib və sektorun xalis mənfəəti 22,7% artıb.
