Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) Ərzaq Qiymətləri İndeksinin dekabr ayında aylıq müqayisədə 0,6 faiz, illik müqayisədə isə 2,4 faiz azaldığını bildirib. İndeksin 2025-ci ilə qədər orta hesabla 127,2 bal olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da 2024-cü ilin orta göstəricisindən 5,2 bal (4,3 faiz) yüksəkdir.
FED.az biznes və maliyyə xəbərləri portalı xəbər verir ki, dekabr ayında süd məhsulları, ət və bitki yağlarının qiymət indekslərindəki azalmalar taxıl və şəkərdəki bahalaşmanı kompensasiya edib.
FAO-nun hesablamalarına görə, taxılın qiyməti
dekabr ayında aylıq müqayisədə 1,7 faiz artsa da, illik müqayisədə 3,68 faiz azalıb. Dekabrda Qara dənizdən taxıl ixracı ilə bağlı yenilənmiş narahatlıqlar beynəlxalq buğda qiymətlərini artırıb. Dünyanın qarğıdalı bazarı isə Braziliya və ABŞ-dan güclü ixrac imkanları və yerli etanol istehsalı ilə dəstəklənib. Dünyanın ən böyük qarğıdalı idxalçısı olan Çinə satışlar azalsa da, qarğıdalı qiymətləri də artıb.
FAO-nun hesablamasına görə, Düyü Qiymət İndeksi də 4,3 faiz artıb.
FAO Düyü Qiymət İndeksinin 2025-ci ildə orta hesabla 103,5 bal olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 35,2 faiz azdır. Bu azalmaya səbəb ixrac təklifinin artması, ixracatçılar arasında gərgin rəqabət və Asiyada bəzi idxalçı ölkələr tərəfindən alışların azalmasıdır.
Bitki yağının qiyməti son altı ayda ən aşağı səviyyəyə düşüb.
FAO Bitki Yağı Qiymət İndeksi
dekabr ayında aylıq müqayisədə 0,2 faiz azalaraq son altı ayın ən aşağı səviyyəsinə çatıb. İllik artım isə 1,54 faiz olub. Bu dövrdə dünyada soya və günəbaxan yağlarının qiyməti düşsə də, palma yağı bahalaşıb. FAO Bitki Yağı Qiymət İndeksinin 2025-ci il üzrə 161,6 bal olacağı gözlənilir. Bu, illik müqayisədə 23,6 faiz bəndi (17,1 faiz) artım və qlobal təklifin məhdud olması fonunda üç ildə ən yüksək səviyyədir.
Bütün ət kateqoriyalarında qiymətlər aşağı düşüb
FAO Ət Qiymət İndeksi dekabr ayında aylıq müqayisədə 1,3 faiz düşsə də, bir il əvvəlki səviyyədən 3,34 faiz yüksək olaraq qalıb. Dekabrda ətin qiyməti bütün ət kateqoriyalarında düşüb, ən kəskin azalma mal əti və quş əti olub. Dünya mal əti qiymətlərinin düşməsi mövsümi quraqlıq sürülərin azalmasına, kəsim üçün mövcud olan mal-qaranın sayının artmasına və Avstraliyadakı qiymətlərin azalmasını əks etdirib. İxraca hazır təklif qlobal idxal tələbini üstələdikcə beynəlxalq quş əti qiymətləri aşağı düşüb. Mövsümi təklifin artması səbəbindən qoyun qiymətləri də aşağı düşüb. Qlobal tələbatın azalması və Avropa Birliyində qiymətlərin zəifləməsi səbəbindən donuz əti qiymətləri də aşağı düşüb.
Süd məhsullarının qiymətləri həm aylıq, həm də illik olaraq azalıb
FAO Süd Məhsulları Qiymət İndeksi dekabr ayında 5,9 bal (4,4 faiz), illik müqayisədə isə 7,71 faiz azalıb. Kərə yağı qiymətləri Avropada mövsümi olaraq qaymaq tədarükünün artması və ilin əvvəlində güclü istehsaldan sonra böyük süd ehtiyatı yığılması səbəbindən kəskin şəkildə aşağı düşüb. Okeaniyada mövsümi süd istehsalı pik həddə çatdığı və əsas idxal bölgələrindən alış marağının azaldığı üçün süd tozunun (TTO) qiymətləri də aşağı düşüb, pendir qiymətləri də azalıb.
FAO Süd Məhsulları Qiymət İndeksinin 2025-ci ildə orta hesabla 146,9 bal olacağı proqnozlaşdırılır ki, bu da 2024-cü ilin orta göstəricisindən 13,2% yüksəkdir. Bu, ilin birinci yarısında güclü qiymət artımını əks etdirir.
Şəkər üç aylıq enişdən sonra yüksəldi
FAO Şəkər Qiymət İndeksi ardıcıl üç aylıq azalmadan sonra dekabr ayında aylıq müqayisədə 2,4 faiz artıb. Lakin, bu, bir il əvvəlki səviyyədən 24 faiz aşağıda qalır. Dekabr ayında bahalaşma Braziliyanın cənub bölgələrində şəkər istehsalının kəskin azalması ilə əlaqədardır. Lakin, Hindistanda məhsul bolluğu dünyadakı artıma mane olub. 2025-ci ilin bütün ili üçün FAO Şəkər Qiymət İndeksi orta hesabla 104,3 bal təşkil edib ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 21,4 bal (17,0 faiz) azalma deməkdir ki, bu da 2020-ci ildən bəri ən aşağı illik dəyəridir.
